શ્રી રંગા હરિજી દ્વારા લિખિત પુસ્તક 'વંદે માતરમ્ - મારી આત્મકથા' માત્ર એક પુસ્તક નથી, પરંતુ ભારતના રાષ્ટ્રગાન 'વંદે માતરમ્' ની ગૌરવશાળી સફરનું એક ભાવવાહી દસ્તાવેજીકરણ છે. આ પુસ્તક ગીતને જ એક જીવંત પાત્ર તરીકે રજૂ કરે છે, જે પોતાની આત્મકથા કહી રહ્યું હોય.

સમીક્ષાના મુખ્ય અંશો:

૧. ગીતની આત્મકથાના રૂપમાં રજૂઆત:

લેખકે 'વંદે માતરમ્' ગીતને સ્વયં બોલતું હોય તે રીતે રજૂ કરીને એક અનોખી શૈલી અપનાવી છે. આનાથી વાચક ગીતના જન્મથી લઈને સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામમાં તેના શક્તિશાળી પ્રભાવ સુધીની યાત્રાને ભાવનાત્મક રીતે અનુભવે છે. તે કેવી રીતે બંકિમચંદ્ર ચેટર્જીની કલમમાંથી ઉતરી આવ્યું અને પછી લાખો ભારતીયોનો 'વિજય મંત્ર' બની ગયું – તે જાણવા મળે છે.

૨. સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામમાં યોગદાન:

આ પુસ્તક વિગતે જણાવે છે કે 'વંદે માતરમ્' માત્ર એક ગીત નહોતું, પરંતુ તે આઝાદીની ચળવળમાં ક્રાંતિકારીઓની પ્રેરણા અને જનતાની એકતાનું પ્રતીક બની ગયું હતું. અંગ્રેજોના શાસન સામે લડવા માટે આ ગીતે કેવી રીતે દેશભક્તિની જ્યોત પ્રગટાવી, કેવી રીતે તેણે સેંકડો શહીદોને હિંમત આપી, તેના અનેક રોમાંચક કિસ્સાઓ અહીં જાણવા મળે છે.

૩. વિશિષ્ટ મહત્ત્વ અને તુલના:

લેખક શ્રી રંગા હરિજીએ આ ગીતને અન્ય રાષ્ટ્રોના રાષ્ટ્રગીતો સાથે સરખાવીને તેનું અનોખું મહત્ત્વ સમજાવ્યું છે. તેઓ દર્શાવે છે કે આ ગીતને ભારતીય બંધારણમાં 'જન ગણ મન' જેટલું જ સન્માન અને સ્થાન આપવામાં આવ્યું છે, જે અન્ય કોઈ દેશના ગીતને મળ્યું નથી. ગીત સાથે જોડાયેલા વિવાદો અને તેને મળેલા પ્રેમ - બંનેની વાત નિખાલસતાથી કરવામાં આવી છે.

૪. ભાષા અને શૈલી:

પુસ્તકની ભાષા સરળ, સચોટ અને ભાવનાત્મક છે. આત્મકથાના સ્વરૂપને કારણે વાચક સીધી રીતે 'વંદે માતરમ્' સાથે જોડાઈ જાય છે. પુસ્તક પ્રમાણમાં નાનું હોવા છતાં, તે એક સમગ્ર ઇતિહાસને આવરી લે છે.

📍 અંતિમ નિષ્કર્ષ:

'વંદે માતરમ્ - મારી આત્મકથા' એક એવું પુસ્તક છે જે દરેક ભારતીયે વાંચવું જોઈએ. તે માત્ર ઈતિહાસનું પુસ્તક નથી, પરંતુ ભારતની રાષ્ટ્રીય ભાવના અને સંસ્કારનું પ્રતિબિંબ છે. તે આપણને યાદ અપાવે છે કે આપણી આઝાદીના મૂળમાં આ ગીતનો કેટલો મોટો ફાળો છે. આ પુસ્તક વાંચવાથી 'વંદે માતરમ્' ગાતી વખતે તમારા હૃદયમાં નવો ઉત્સાહ અને ગૌરવ પ્રગટશે, એ નિશ્ચિત છે.



ખાસ ભલામણ: જેમને ભારતીય ઇતિહાસ, સંસ્કૃતિ અને રાષ્ટ્રવાદમાં રસ હોય, તેમણે આ પુસ્તક ચોક્કસ વાંચવું.