December 3, 2025
ભારતની સ્વતંત્રતા માટે પોતાનું બધું અર્પણ કરનાર અનેક ક્રાંતિકારીઓમાંથી એક છે ખુદીરામ બોઝ — ભારતીય સ્વતંત્રતા આંદોલનના સૌથી યુવા, નિર્ભય અને પ્રેરણાદાયક નાયક.
જન્મ :
તારીખ: ૩ ડિસેમ્બર, ૧૮૮૯
જન્મસ્થળ: હબીબપુર ગામ, મિદનાપુર, પશ્ચિમ બંગાળ
ખૂબ નાની વયે માતા–પિતાનું અવસાન થઈ જતાં તેઓ બહેન–જીજાના સહારે મોટા થયા.
ક્રાંતિકારક કારકિર્દીની શરૂઆત :
માત્ર ૧૫ વર્ષની ઉંમરે, તેઓ ‘વંદેમાતરમ આંદોલન’થી પ્રભાવિત થઈને સ્વતંત્રતાના કાર્યમાં જોડાયા.
સ્વદેશી આંદોલન, બ્રિટિશ સામાનના બહિષ્કાર અને વધતા દેશપ્રેમી વિચારો તેમને સીધા ક્રાંતિના માર્ગે લાવી ગયા.
મુખ્ય ઘટના – મુઝફ્ફરપુર બોમ્બ કાંડ (૧૯૦૮) :
ખુદીરામ બોઝ અને પ્રફુલ્લ ચાકીએ બ્રિટિશ ન્યાયાધીશ કિંગ્સફોર્ડને મારવા માટે બોમ્બ ફેંક્યો.
દુર્ભાગ્યવશ ગાડીમાં કિંગ્સફોર્ડ નહોતો, અને આ ઘટનામાં બે અંગ્રેજ મહિલાઓનું મૃત્યુ થયું.
પીછો કરતા બ્રિટિશ સિપાહીઓને સામો આપી તેઓને પકડવામાં આવ્યા.
ન્યાય અને શહીદી :
કેસ ચાલતા ખુદીરામના હિંમતભર્યા વલણથી આખું દેશ પ્રેરાયુ.
ઉંમર માત્ર ૧૮ વર્ષ ૮ મહિના, પરંતુ દિલમાં અસીમ હિંમત!
૧૧ ઑગસ્ટ, ૧૯૦૮ના રોજ તેમને ફાંસી આપવામાં આવી.
ફાંસીના દિવસે પણ તેમની આંખોમાં દેશપ્રેમનું તેજ અને ચહેરા પર સ્મિત હતું—જે આજે પણ યાદગાર છે.