January 6, 2026
બજરંગદાસ બાપા : પુણ્યતિથી નિમિત્તે સ્મરણ — નામ, સેવા અને સાધનાનો અખંડ માર્ગ
ભારતીય સંતપરંપરામાં કેટલાક મહાત્માઓ એવા હોય છે, જેમણે ઉપદેશ કરતાં વધુ પોતાના જીવન દ્વારા સમાજને દિશા આપી છે. એવા જ એક નિર્મળ હૃદયના, સહજ સાધનામય અને સેવાભાવી સંતપુરુષ હતા — બજરંગદાસ બાપા. તેમની પુણ્યતિથી આપણને શોકમાં નહીં, પરંતુ સંકલ્પમાં લઈ જાય છે.
બજરંગદાસ બાપાનું જીવન નામસ્મરણ, સાદગી અને નિષ્કામ સેવાના ત્રિવેણી પર સ્થિર હતું. તેઓ માનતા હતા કે ઈશ્વર કોઈ એક સ્થાન કે વિધિમાં બંધાયેલો નથી; તે તો માનવના કર્મ, ભાવ અને કરુણામાં પ્રગટ થાય છે. તેથી જ તેમની સાધના મંદિર સુધી સીમિત રહી નહીં, પરંતુ માનવસેવામાં સાકાર બની.
બાપાજી માટે ભક્તિનો અર્થ જપ–તપ પૂરતો નહોતો. તેમના માટે ભક્તિ એ જીવનને સંયમિત, નિર્મળ અને સેવાભાવી બનાવવાની સતત પ્રક્રિયા હતી. શબ્દોથી વધુ મૌન, અને ઉપદેશ કરતાં વધુ આચરણ — એ જ તેમની ઓળખ હતી. તેમની હાજરીમાં એક અજાણી શાંતિ અનુભવાતી, જે કોઈને પણ અંદરથી સ્પર્શી જાય.
સમાજજીવનમાં બજરંગદાસ બાપાએ કોઈ વિભાજનનો માર્ગ અપનાવ્યો નહીં. તેઓ સૌને જોડનાર સંત હતા. ગરીબ, દુઃખી અને અવગણિત પ્રત્યેની તેમની કરુણા જ તેમની સાચી સાધનાનું પ્રતિબિંબ હતી. “નામ સ્મરો, સેવા કરો અને સત્યથી જીવો” — આ સરળ સૂત્રમાં તેમનું સમગ્ર જીવનદર્શન સમાયેલું હતું.
આજે બજરંગદાસ બાપાની પુણ્યતિથી નિમિત્તે તેમને સ્મરીએ ત્યારે સમજાય છે કે સાચી શ્રદ્ધાંજલિ સ્મરણમાં નહીં, પરંતુ અનુસરણમાં છે. તેમની જીવનશૈલી આપણને સાદું, સંયમિત અને સમાજપ્રતિ જવાબદાર બનવાની પ્રેરણા આપે છે.
બજરંગદાસ બાપા દેહરૂપે ભલે આજે આપણામાં નથી, પરંતુ તેમના વિચારો, મૂલ્યો અને જીવનદર્શન આજે પણ જીવંત છે. તેઓ માત્ર એક સંતનામ નથી, પરંતુ એક માર્ગદર્શક પ્રકાશ છે — જે દરેક યુગમાં માનવને વધુ સંવેદનશીલ, વધુ સેવાભાવી અને વધુ સજ્જન બનવા પ્રેરિત કરે છે.
