પઠાણકોટ, 25 ફેબ્રુઆરી, 2026.
પઠાણકોટની મુલાકાત દરમિયાન, રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (RSS) ના સરસંઘચાલક ડૉ. મોહન ભાગવત જી એ કિરણ ઓડિટોરિયમ ખાતે નિવૃત્ત કમિશન્ડ લશ્કરી અધિકારીઓ સાથે એક ગૌરવપૂર્ણ અને પ્રેરણાદાયક સંવાદમાં ભાગ લીધો.
સેમિનારની શરૂઆત "વંદે માતરમ" ના સામૂહિક ગાયનથી થઈ. સ્થળ પર "વંદે માતરમ" ગાવા સાથે સંકળાયેલા ઇતિહાસ, ગૌરવ અને પ્રોટોકોલનું વિગતવાર વર્ણન કરતું એક વિશેષ પ્રદર્શન પણ ગોઠવવામાં આવ્યું હતું. ત્રણેય સશસ્ત્ર દળોના પરમવીર ચક્ર પ્રાપ્તકર્તાઓનો પરિચય કરાવતું એક પ્રદર્શન પણ હતું.
સરસંઘચાલક જીએ રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (RSS) ની સ્થાપના, ઉદ્દેશ્યો અને કાર્યપદ્ધતિઓ વિશે વિગતવાર ચર્ચા કરી. તેમણે જણાવ્યું કે સંઘને ખરેખર સમજવા માટે, તેના કાર્યને અંદરથી સમજવું જરૂરી છે. RSS કોઈપણ સ્પર્ધાત્મક કે પ્રમોશનલ ભાવનાથી કાર્ય કરતું નથી, પરંતુ રાષ્ટ્રીય હિતને ધ્યાનમાં રાખીને સમાજમાં સક્રિય રહે છે. સંઘ સત્તા કે લોકપ્રિયતા શોધતો નથી. સંઘ સમાજથી અલગ સંગઠન નથી, પરંતુ સમાજનું એક સંગઠિત સ્વરૂપ છે. હાલમાં, સંઘ દેશભરમાં ૧,૩૦,૦૦૦ થી વધુ સેવા પ્રવૃત્તિઓ દ્વારા વિવિધ ક્ષેત્રોમાં કાર્ય કરી રહ્યું છે.
તેમણે સામાજિક સંવાદિતા, નાગરિક ફરજ, પર્યાવરણીય સંરક્ષણ, કૌટુંબિક મૂલ્યો, સ્વદેશી અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા જેવા વિષયો પર પોતાના વિચારો શેર કર્યા. તેમણે કહ્યું કે ભારતીય સેના વિવિધતામાં એકતાનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે, અને આ ભાવના સમાજમાં પણ મજબૂત થવી જોઈએ. સમાજમાં ઘણી અન્ય વ્યક્તિઓ અને સંસ્થાઓ પણ રાષ્ટ્રીય કલ્યાણમાં રોકાયેલી છે; આપણે તેમને ટેકો આપવો જોઈએ અને તેમની સાથે મળીને કામ કરવું જોઈએ.
"પંચ પરિવર્તન" નો ઉલ્લેખ કરતા તેમણે સામાજિક સંવાદિતા, કૌટુંબિક મૂલ્યોને મજબૂત બનાવવી, પર્યાવરણીય જવાબદારી, સ્વદેશી ભાવના અને નાગરિક ફરજને વર્તમાન સમયની જરૂરિયાતો ગણાવી. તેમણે કહ્યું કે અધિકારોની સાથે ફરજો પૂર્ણ કરવાથી રાષ્ટ્ર મજબૂત બને છે. સમાજમાં શિસ્ત, વફાદારી અને સમર્પણ જેવા સેનાના ગુણો પણ અપનાવવા જોઈએ.
તેમણે પ્રકૃતિ સાથે સંતુલિત જીવન જીવવા પર ભાર મૂક્યો. નોંધનીય છે કે કાર્યક્રમમાં સિંગલ-યુઝ પ્લાસ્ટિકનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો ન હતો, ન તો ફ્લેક્સ બેનરોનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.
તેમણે સંયુક્ત પરિવાર વ્યવસ્થાને ભારતીય સમાજની તાકાત ગણાવી, જ્યાં આદર, મૂલ્યો અને જવાબદારીની ભાવનાનું પોષણ થાય છે. સ્વદેશી અંગે, તેમણે સ્વનિર્ભરતાને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે એક મહત્વપૂર્ણ પાયો ગણાવ્યો. કાર્યક્રમ સ્થળે ગૌ સેવા સંસ્થાન દ્વારા સ્થાપિત સ્ટોલ, ગ્રામીણ અને ઘર આધારિત ઉત્પાદનોના પ્રદર્શન સાથે, આ વિચારને વ્યવહારમાં પ્રદર્શિત કરે છે.
રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અંગે, તેમણે જણાવ્યું હતું કે ફક્ત સરહદોનું રક્ષણ કરવું પૂરતું નથી; સામાજિક એકતા, આર્થિક શક્તિ અને સાંસ્કૃતિક આત્મવિશ્વાસ પણ એટલા જ મહત્વપૂર્ણ છે. કાર્યક્રમ દરમિયાન પ્રશ્ન-જવાબ સત્ર પણ યોજાયું હતું, જેમાં અધિકારીઓએ વિવિધ સમકાલીન વિષયો પર પ્રશ્નો પૂછ્યા હતા. ડૉ. મોહન ભાગવતે તેમના વિગતવાર જવાબો આપ્યા. કાર્યક્રમનું સમાપન રાષ્ટ્રગીત "જન ગણ મન" ના સામૂહિક ગાન સાથે થયું.
